Daar word op die oomblik in die kerk meer gepraat oor self-ontplooiing as oor self-opoffering.-Anon.......As ‘n kerk haar woorde begin devalueer, dan word die kerk ‘n ramp vir die volk. - K Schilder

4/06/2013

Salomo se wyshede


Spreuke 22: 19: “[...] Ja! alles is net vir jou geskryf.
Goeie raad vir ’n gelukkige lewe! ’n Groot hulp om tussen waarheid en leuens te onderskei. ’n Wonderlike hulpmiddel om ’n mens met integriteit te wees.”

32 comments:

Liza-Nel said...

Niemand kan 'n mens seker meer oor vrouens vertel as Salomo self nie... ;))

Spr 6:24-35
(Ek wonder of Salomo sy pa in gedagte gehad het met die skrywe hiervan...?)
"My onderrig sal jou beskerm teen die slegte vrou van 'n ander wat jou met haar gladde tong wil verlei.
Moenie dat haar skoonheid jou begeerte wek nie, moenie dat sy jou vang met haar oë nie.
Jy kan 'n prostituut kry vir 'n stuk brood, maar owerspel kan jou lewe kos.
Kan jy kole vuur in die vou van jou klere inhark sonder dat jou klere aan die brand raak?
Kan jy op brandende kole loop sonder dat jy jou voete verbrand?
Net so min kan jy by 'n ander man se vrou slaap sonder om gestraf te word, jy sal nie vry kom as jy met haar lol nie.
'n Dief word verag as hy steel, ook al steel hy om sy honger te stil, en as hy uitgevind word, moet hy sewevoudig teruggee, selfs al kos dit hom alles wat hy besit.
Maar 'n man wat owerspel pleeg, moet van sy verstand af wees, iemand wat dit doen, verwoes sy lewe.
Hy sal slae op die lyf loop en verneder word, sy skande sal nooit uitgewis word nie.
Die woede van die vrou se man is 'n gloeiende vuur, sy wraak ken nie perke nie; hy laat hom nie afkoop nie, geen betaling is vir hom genoeg nie."

Liza-Nel said...

Spr 23:29-25
Wie is dit wat sug en steun, wat rusie maak en kla, onnodig seerkry en bloedbelope oë het?
Dit is dié wat tot laat sit en drink, dié wat aanhou proe aan drank.
Moenie dat die wyn jou verlei as dit so rooi is, so vonkel in die beker, so lekker smaak nie.
Agterna pik hy soos 'n slang, spoeg hy gif soos 'n kobra.
Dan sien jy vreemde dinge en praat jy verkeerde dinge; dit voel of jy op die oop see lê, of jy bo-op 'n seilskip se touwerk lê, en jy dink: ek het dan nie seergekry toe hulle my geslaan het nie; ek het nie gevoel toe hulle my aangeval het nie! Wanneer word ek wakker? Ek wil maar weer iets gaan soek om te drink.

Liza-Nel said...

Spreuke van Salomo 17:1
Liewer ‘n stukkie droë brood met vrede daarby as ‘n huis vol kos met ‘n getwis daarby.

Griekwa-Afrikaans:
Spreke van Salemo 17:1
‘n stikkietjie heilige pap yte pot yt wil jy in vrede eet, sonner moelikeit, die sê ek nou vi jou, is baie beterder asse vleishys vol mettie twistelikheid

T.C. Breitenbach said...

Dalk is dit ook goed om te onthou dat, alhoewel ons Salomo veral vir sy besondere wysheid onthou, sy wysheid onderlê word deur 'n besondere KEUSE wat hy op 'n bepaalde tydstip van sy lewe uitgeoefen het, wat ook die belangrikheid van die keuses waarvoor ons te staan kom, beklemtoon.

Daar in Gibeon het die Here die nag in 'n droom aan Salomo verskyn en vir hom gevra: "Wat wil jy hê moet Ek vir jou gee?"

Toe sê Salomo: "... Gee my die gehoorsaamheid aan U dat ek u volk reg sal regeer en in alles insig sal hê, want wie kan uit homself hierdie groot volk van U regeer!"

Die Here het dit goedgevind dat Salomo dít gevra het. Hy het vir hom gesê: "Omdat dít jou versoek is en jy nie vir jou 'n lang lewe, of rykdom, of die dood van jou vyande gevra het nie, maar insig in wat reg is, sal Ek aan jou versoek voldoen. Ek gee aan jou wysheid en insig soos niemand vóór jou gehad het of na jou sal hê nie."

( 1 Konings 3:5-14)

Henrietta said...

Dankie vir hierdie onderwerp Liza!
Daar is ook kosbare waarhede oor kinderopvoeding in Spreuke. Nie baie mense weet dat die uitdrukking “buig die boompie solank hy jonk is” in verskillende vorme in Spreuke teruggevind kan word.
Spreuke 22:6 : Gee leiding aan 'n jongmens oor hoe hy moet leef, en hy sal ook as hy al oud is nie daarvan afwyk nie.
Spreuke 29:17: Gee jou seun 'n goeie opvoeding en jy sal gerus wees oor hom; hy sal jou baie vreugde verskaf.

Liza-Nel said...

Tommie, dis net jammer dat hy hom nie gehou het by die Here se voorskrifte en gebooie nie! Dus was hy ten spyte van al sy roem en wysheid, tog nie só slim gewees nie...al die honderde vroue uit die omringende heidense nasies en die afgodsoffers wat hy moes offer (idolatrie) om sy harem gelukkig te hou het oplaas aanleiding gegee tot rykskeuring (1 Kon 11:9-10).

So terloops, iemand skryf iewers dat hy vermoed Salomo ‘n liberalis kon gewees het...! :))

Liza-Nel said...

Henrietta, Spreuke verskaf beslis ’n basiese studie in mensegedrag en die onmiddellike en toekomstige gevolge van daardie gedrag. Spreuke dek elke menslike behoefte en situasie so deeglik dat een gesaghebbende tereg opgemerk het: “Daar is geen verhouding in die lewe waaroor daar nie gepaste onderrig gegee word nie, geen goeie of bose neiging sonder sy gepaste beweegrede of regstelling nie. Die menslike bewussyn word oral in onmiddellike betrekking met die Godheid gebring, . . . en die mens wandel as ’t ware in die teenwoordigheid van sy Maker en Regter . . . Elke soort mens word in hierdie ou boek aangetref; en hoewel dit drieduisend jaar gelede opgeteken is, is dit nog net so getrou aan die natuur soos dit sou gewees het indien dit na sy lewende verteenwoordiger opgestel was.”
—Smith se Dictionary of the Bible, 1890, Dl. III, bladsy 2616.

Liza-Nel said...

Spr 11:22: "‘n Goue ring in ‘n vark se snuit, so is ‘n vrou wat mooi is maar sonder beleid."
-------------
Spr 20:17: “Geld wat oneerlik verkry is, bring nie geluk nie. Dit is soos brood wat in jou mond grond word. Dit vernietig jou tande en veroorsaak pyn.”
----------------
Spreuke 11:13: “As daar nie goeie leiding is nie, gaan ’n volk tot niet, maar as daar goeie raadgewers is, is hulle veilig.”
(Dis nie altemit nie...)

T.C. Breitenbach said...

Sou ons dit nie kon sien as 'n voorbeeld dat selfs wysheid - komende van God - nie deur Satan onaangetas gelaat word nie, maar deur dié Oerverleier/-misleier gesaboteer word, en daarom, sonder die voortdurende genadige inwerking en teenwoordigheid van die Heilige Gees in ons lewens, géén waarborg vir 'n sondelose bestaan verseker nie? Satan, met geen respek vir God nie, het ook geen respek vir Sy Godgegewe wysheid aan ons as mense nie. Daarom vind die Byel dit dan ook nodig om ons aandag daarop te vestig dat ons moet onderskei tussen "Hemelse wysheid teenoor aardse en duiwelse wysheid" soos opgeteken in Jakobus 3:13-18. Dit wys ook net hoe slu, subtiel en geslepe Satan te werk gaan, want (en ek het geen bewyse daarvoor nie)dit kan dalk net wees dat Salomo onder die indruk verkeer het dat sy wysheidspraktyk nog van hemelse oorsprong was, terwyl dit lankal van duiwelse oorsprong was.

T.C. Breitenbach said...

Liza, wat 'n treffende aanhaling uit Smith se "Dictionary of the Bible". Dankie daarvoor.

Liza-Nel said...

Tommie, jy is 100% reg met wat jy sê!
Die verhaal van Salomo is vir my soos vele in die Bybel en die lewe self ’n menslike verhaal, waarin kwaad en goed gesamentlik funksioneer.
Salomo het te ver gegaan. Sy strewe na rykdom was aangedryf deur eie belang. Wat God geskenk het, het Satan in ‘n versugting na nog meer laat ontaard.
Spr 30:15 “ [...] Drie is dit wat nie versadig word nie; vier sê nooit: Genoeg nie!"

Henrietta said...

Goed om jou weer hier raak te lees Tommie!

Ja Liza, dit is jammer dat Salomo nie geleef het wat hy gepreek het nie. As die ou rabbi's reg is, en Salomo die skrywer van Prediker was, dan het hy 'n baie siniese ou man geword, al die wysheid ten spyt.

Liza-Nel said...

Soos met alles in die Bybel is dit glo ook 'n twispunt of Salomo wel die outeur van Prediker is. Sommige historici meen omdat Salomo se naam nie in die boek voorkom nie en daar gepraat word van dié koningskap in die verlede tyd hy nie die skrywer kon gewees het nie (Pred 1:12).

Hoe dit ookal sy dit voel vir my asof Salomo tog die skrywer kon gewees het, veral in die lig gesien van sy gedagtegang in die boek Spreuke. In daardie Spreuke fase van sy lewe het hy die lewe ten volle nagejaag in ongehoorsaamheid aan God en in sy latere jare het hy in die Prediker boek tot die besef gekom dat die soeke na meer, sonder God, nie regtig bevredig nie, dat alles tot niks kom – dat God, die enigste Een is wat sin bring aan ons lewens “onder die son.”


T.C. Breitenbach said...

Ek het, ten spyte van Salomo se femomenale kennis en wysheid, ook bykomend respek vir sy eerlikheid soos opgesluit in sy erkenning dat daar ook wel dié dinge is wat bo sy begrip was. So sê hy in Spreuke 30:18-19 die volgende: "Daar is drie dinge, nee vier wat bo my begrip is, wat ek nie verstaan nie: hoe 'n aasvoël in die lug bly, hoe 'n slang teen 'n rots op seil, hoe 'n skip op die diepsee vaar en hoe die liefde tussen 'n man en 'n meisie werk."

Interessant hieruit vir my, is dat die moderne/postmoderne mens van ons dag Salomo se eerste drie probleemvrae op wetenskaplik verantwoorde wyse kan beantwoord op grond van die mens se toename in kennis van die FISIESE wêreld. Salomo se vierde probleemvraag, volgens my mening, bly onbeantwoord deur al die eeue vanweë die mens se gebrek aan kennis van die naelstring wat hom ook aan die GEESTES-wêreld bind. (Wat die Gees betref, geaborteer tydens die sondeval?) Henriëtta sal dit, as iemand wat ook in die Fundamentele Pedagogiek studeer het, begryp wanneer ek sê dat in dié studieveld se besinning oor die mens/kind wat opgevoed moet word, een van die aannames oor die mens/kind soos volg gelui het: "Die mens is 'n kenbare dog misterievolle wese wat dinge kan transendeer, dit wil sê bokant die WAARNEEMBARE en VERKLAARBARE dinge kan UITSTYG." Ek dink Salomo, en ook nie ons vandag nie, kan sy vierde probleemvraag beantwoord nie, juis vanweë die transendentale karaktereienskap van die mens. Dink maar net aan wat Psalm 8 ons van die mens meedeel.

'n Volgende interessante moontlikheid wat ek hierin wil raaksien, is dat die mens nou - juis omdat hy by magte is om sekere dinge wetenskaplik te kan verklaar wat in Bybelse tye nie moontlik was nie - die Bybel in geheel, dus ook die transendentale aspek van menswees, wetenskaplik wil verklaar en vir alles in die Bybel wetenskaplike verklarings voor het. Dit is die sogenaamde geëmansipeerde mens, die mens wat "mondig" geword het, die mens wie se gees die Gees van God wat in hom wil inwoon, verdryf het. En tref ons hulle nie ook aan binne die geledere van die Skrifgeleerde teoloë, kerkleiers en predikante nie? Koning Saul, wat uiteindelik in sy eie swaard geval en gesterf het, het hom ook eens in die geledere van die profete bevind. Haai wag, nou dwaal ek darem heeltemal van die punt af. Jammer.

Henrietta said...

Ek dink jy jy "dwaal af" nie Tommie, dit het tog betrekking. Die interessantheid vir my bly nog al die jare die universele waarheid van die wyshede en hoe dit deur die eeue toepaslik bly.

Liza-Nel said...

Ek is gladnie nie verbaas oor Salomo se briljantheid en wysheid nie! Volgens kenners was die antieke mense baie intelligenter as die moderne mens van vandag...

Gerald Crabtree, bekende genetikus en paleontoloog van die Stanford Universiteit se Mediese Skool, reken dat die mensdom sy intellektuele piek so vroeg al soos 2000 - 6000 jaar vC bereik het!

"We, as a species, are surprisingly intellectually fragile and perhaps reached a peak 2,000 to 6,000 years ago," Crabtree writes. "If selection is only slightly relaxed, one would still conclude that nearly all of us are compromised compared to our ancient ancestors of 2,000 to 6,000 years ago," he adds."

T.C. Breitenbach said...

Sou 'n mens hieruit kon aflei dat die mens, intellektueelgewys, dan tog moes ge-"evolueer" het? Verder, sou dit 'n wetenskaplike stelling wees wat Crabtree maak? Vir my is dit nie duidelik nie. Ons weet dat daar na wetenskaplike stellings as "benaderings tot die waarheid" verwys word. Bring dit ons te staan voor die Pilatusvraag: "Wat is waaarheid?", terwyl hy, Pilatus, as't ware die waarheid/Waarheid in die oë gekyk het? Is die waarheid nie dikwels ook net so naby aan ons as wat die Waarheid aan Pilatus was nie?

Liza-Nel said...

Tommie uit Crabtree se artikels kan ek aflei dat hy ‘n evolusionis is, maar sy stelling dat mutasies die primêre oorsaak is vir die mensdom se intelektuele agteruitgang is per se nie ‘n evolusionistiese stelling nie – veral nie gesien in die lig van die evolusieleer se aanname dat die mens al hoe slimmer word nie.

Skeppingsleerders glo ook aan mutering (mikro-evolusie oftewel natuurlike seleksie), maar dan binne spesies self en wat wel wetenskaplik bewysbaar is.

Ek stel dit vir myself so voor: Adam is fisies en intelektueel perfek geskape volgens die beeld van God. Na die sondeval en uitsetting uit die Paradys was dit afdraande al die pad...ons het wel vandag baie meer kennis as die eerste mens, maar is nie noodwendig slimmer nie te wyte aan al die mutasies wat van geslag tot geslag oorgedra is/word...

T.C. Breitenbach said...

Liza, wat jy sê, maak sin.

Henrietta said...

Ek stem saam met wat jy sê oor die "agteruitgang" wat nie in lyn is met hoe evolusioniste dink nie, Liza. Verder reken ek al die "reinheidswette" in die eerste boeke van die Bybel het gemaak dat die Israeliete ( en later Israeli's) in meer as een opsig "skoner" as ander mense geleef het. Neem byvoorbeeld die verbod op die eet van onrein diere en al die reinigingsrituele. Hulle het dus waarkskynlik nie allerhande siektes opgetel nie. Hulle was ook verbied om met heidense nasies te ondertrou... dus is hulle "gene-poel" meer en meer versterk . Die klein bietjie wat ek oor genetika weet, sê vir my dat dit moontlik 'n rede kan wees dat daardie mense slimmer kon wees . Ek het iewers 'n lys van mense wat al Nobel-pryse gewen het en van Joodse afkoms was - dit was nogal indrukwekkend!

Henrietta said...

Hier is die lys - daar is nog 'n lys wat 'n vergelyking tref tussen Jode en Moslems maar hulle vloek te veel daar, ek wil dit nie hier plak nie:

http://www.rollitup.org/politics/307020-nobel-prize-winners-jews-vs.html

Henrietta said...

Aanhaling uit die Wiki-skakel:

“Nobel Prizes have been awarded to over 800 individuals, of whom at least 20% were Jews, although Jews comprise less than 0.2% of the world's population.”

Henrietta said...

Ai tog ek sien die eerste skakel wat ek gegee het, is TOG dié een waar hulle so baie vloek! Hier is Wikipedia se skakel"

http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Jewish_Nobel_laureates

Liza-Nel said...

:)) Toemaar die gevloekery op sigself kan dalk ook 'n aanduiding wees van agteruitgang, hulle noem dit frontale lob degenerasie (Frontotemporal degeneration (FTD)) - 'n soort van dementia wat deesdae glo al hoe meer algemeen onder ouer sowel as jong mense voorkom " Unusual behaviors may include swearing, overeating (especially carbohydrates) or drinking, impulsivity, shoplifting, hypersexual behavior and deterioration in personal hygiene habits."....:

Liza-Nel said...

Henrietta ek merk op dat omtrent al die Joodse Nobelpryswenners op daardie lys invloedryke Amerikaanse Jode is. Dit laat my dink aan ‘n artikel wat ‘n paar jaar gelede in Vanity Fair verskyn het en waarin die wêreld se 100 mees invloedryke mediabase, bankiers, uitgewers, beeldskeppers en so meer, wat bepaal hoe die res van die mensdom hulself en die wêreld sal sien, en wie - direk en indirek – ons lewens en ons toekoms sal bepaal en vorm, genoem word. Meer as die helfte van die persone op VF se lys was Jode gewees.

Joel Stein, die bekende Joodse rubriekskrywer het per geleentheid gesê “Ek gee nie om of die Amerikaners dink dat ons die nuus, die media, Hollywood, Wall Street of die regering beheer nie. Al wat ek oor omgee is dat ons dit aanhou beheer...”

Nou wonder ek wie is die Christendom se grootste vyand - die Islam ideologie of die Joodse geldmag?

Henrietta said...

Dankie vir die interessante inligting Liza. Oor wie die "gevaarlikste" is... wil ek my nie uitlaat nie... die ouens wat aan albei daardie groepe se kant is, is ewe oortuig van dit waarin hulle glo en kan nogal militant wees!

Henrietta said...

Vanoggend preek die dominee oor die belangrikheid van gesinne en kinderopvoeding en raai wat? Salomo se weergawe van " buig die boompie solank hy jonk is" in Spreuke 22:6 was een van die kern tekste ....

Henrietta said...

DANKIE vir die mooi aanhaling van Schlatter, Liza - dit is só waar! Ek gaan dit op my FB muur pos

Liza-Nel said...

Ek's nou toetentaal van die spoor/draad af, maar Henrietta om aan te hak by jou pos oor die lys van Joodse Nobel-pryswenners - lees bietjie hier - die New England Journal of Medicine het bevind dat hoe meer sjokolade 'n land per kapita verorber hoe meer Nobel-pryswenners lewer dit op! Die Switsers is heel bo-aan die lys, gevolg deur die Swede en Dene. Daar is glo 'n verband tussen flavonoiëde, 'n soort antioksidant in kakao en wyn, en beter prestasies in kognitiewe toetse! (Forbes.com)

En wat die Joodse konneksie betref skryf ene Rabbi Deborah Prinz in haar boek On the Chocolate Trail-A Delicious Adventure Connecting Jews, Religions, History, Travel, Rituals and Recipes to the Magic of Cacao, dat die Spaanse Jode so vroeg terug soos die sestiende eeu al besig was met handeldryf in kakao-bone. Sy skryf ook dat sy op 'n pamflet afgekom het wat daarop aanspraak maak dat die Jode glo die eerste persone was wat die Franse leer sjokolade maak het.

Ai hoe lekker. Ek gaan koop sommer môre vir my 'n kadoessak vol sjokolade - nou te laat vir die Nobelprys, maar gelukkig hoef mens nie geniaal te wees om daarvan te hou nie. :))

Henrietta said...

Ai, jy weet nie HOE bly ek is oor die sjokolade-nuus nie, Liza : Nou hoef ek nie meer skuldig te voel oor my geheime "verslawing" nie .... en BAIE dankie vir die mooi "voorblad" ... wie is die kunstenaar?

Liza-Nel said...

Voorbladmas "The Road to Emmaus" deur Daniel Bonnell.

Henrietta said...

Dankie vir die inligting oor Road to Emmaus ... wonderlik dat ek vir die eerste keer die simboliek raaksien: al was dit nag, het daar vir hulle lig ( LIG! ) in hulle "duisternis" opgegaan!