Daar word op die oomblik in die kerk meer gepraat oor self-ontplooiing as oor self-opoffering.-Anon.......As ‘n kerk haar woorde begin devalueer, dan word die kerk ‘n ramp vir die volk. - K Schilder

2/24/2011

Die siel

(moet ‘n mens “van die mens” byvoeg asof enigiets anders ook ‘n siel het?)
Wel, wat is dit? ’n Sekere goeie dokter het al die gewig an die siel probeer bepaal. (http://boingboing.net/2010/05/14/victorian-doctor-who.html)
Ek moet erken ek is self ‘n slagoffer van die verwarring. Lyk my mens kan filosofies / sielkundig of teologies daaroor redeneer. Dit is psigopatologie maar dit is geestesgesondheid. Teologies gesien het die Here die asem van die lewe in die mens se neus geblaas (‘n siel? Of gees?) gegee (Gen. 2:7) maar dit is die gees wat na God terugkeer. (Pred. 12:7). Die siel is ook by die Here Open. 6:9 & 20:4. Hoe dink jy oor die goeterse?

10 comments:

Danie Loots said...

Yf,

Ek het geleer dat die mens bestaan uit Liggaam, Siel en Gees. Ek probeer onthou waar ek dit geleer het. Ek weet nie of ek dit in die NG Kerk geleer het, of eers later in die Charismatiese kerk(e) nie.

Maar my verstaan wat ek prakties ervaar stem hiermee saam.

My Liggaam is die biologiese wese.
My Gees is dit wat kontak het met God, is dit wat kontak het met die bo-natuurlike. My gees is dit wat kontak het met Heilige Gees, is dit waardeur ek God se gedagtes, emosies en openbaringe kan ervaar.
My Siel is my gedagtes, wil en emosies. Wat die Bybel baie keer na verwys as die Hart, verstaan ek as ons siel.

Ek het al gehoor "I am a spirit, that has a soul and lives in a body." Weereens, my verstaan van dit wat ek prakties ervaar en ervaar het, stem hiermee ooreen.

Ek dink een van die grootste verskille tussen dit wat ek lank terug geglo en verstaan het en nou glo en verstaan is die verskil tussen Siel en Gees.

Baie predikers noem die Liggaam en Siel tesame die "Vlees" (of in Engels "the Flesh". Dit is die deel wat gedissiplineer moet word en onder God se wil gebring moet word.

Paulus noem i.v.m. sy "gees", dat wanneer hy in sy geestaal bid, dit sy gees is wat bid.

Yf said...

Danie,
Dankie vir die plasing. Die Skrifverwysings is 1 Thes. 5:23 (skeiding tussen liggaam, siel en gees) en Heb. 4:12 (Die Woord van die Here is skerper as 'n twee-snydnede swaard wat tussen siel en gees en murg en been sny). Wat vir my verwarrend is, is dat die Bybel op 2 plekke sê dat dit die gees is wat na die Here toe terugkeer (Pred. 12:7 en Hand. 7:59 - Stefanus) en aan die anderkant dat ons siele by die Here is (Open. 6:9 en 20:4). Tensy die terme as sinoniem met mekaar bedoel word, dan maak dit sin, maar aan die ander kant is hulle funksies tog duidelik te onderskei, soos jy ook uitwys in welke geval die woorde nie as sinoniem beskou kan word nie. Ek het nog steeds nie klarigheid hieroor nie.

Vrede daar.

Gideon said...

Yf en Danie, ek verskil meestal nie met dít wat julle reeds gesê het nie: mens kan maklik verward raak deur hierdie ooreenkomste / verskille te wil uitpluis. Gelukkig darem dat dit niks afbreuk doen aan die sentrale waarhede van die evangelie nie, en ook nie aan ons saligheid nie.

Net ‘n paar opmerkings:
God het ons geskep na Sy “beeld” (Gen.1:27). Adam het ook sy seun Set verwek “na sy gelykenis, na sy ewebeeld” (Gen.5:3). Ook Jesus Christus was “na die ewebeeld van Melgisedek” (Heb.7:15). Uit al drie hierdie uitsprake kom die een begrip na vore: daar is ooreenkomste.

Hoe is God (Wie se “beeld” ons is) dan? Hy is, soos die gesang sê, ‘n “ewig onbegryplik Wese, Vader, Seun en Heil’ge Gees”. Hieroor hoef ons sekerlik nie uit te wy nie. Ons is liggaam, siel en gees. Ook by ons is daar baie onbegryplike aspekte. My punt is dat ons nie kan verwag dat ons nou reeds, in hierdie lewe, alles kan uitrafel en mooi netjies kan verduidelik nie (1Kor.13:12).

Volgens Keil & Delitsch is daar by die skepping van die mens een oombliklike gebeurtenis – nie drie aparte gebeurtenisse nie. God het eenvoudig “gespreek”, en deur Sy Woord was dit daar (Joh.1:1-3). Uit hierdie konteks kan ons ook geen onderskeiding tussen gees en siel aflei nie.

Job praat van “die siel van alles wat leef” (12:10), maar tog is daar ‘n groot verskil tussen mens en dier – ons dra die beeld van God en ‘n onsterflike siel. Die onderskeid tussen siel en gees in die Bybel is baie vaag. Job praat van die benoudheid van sy gees en die bitterheid van sy siel (7:11). Jesaja skryf (van ‘n lied wat gesing sal word) waarin “…my siel begeer… my gees … soek…” . (Kyk my volgende pos in hierdie verband.)

Gideon said...

Yf, ek glo nie ons hoef verward te wees omtrent dit wat jy noem nie. Jy sê: “Wat vir my verwarrend is, is dat die Bybel op 2 plekke sê dat dit die gees is wat na die Here toe terugkeer (Pred. 12:7 en Hand. 7:59 - Stefanus) en aan die anderkant dat ons siele by die Here is (Open. 6:9 en 20:4).”
Eerstens: Ons aanvaar dat, solank ons nog lewe, ons bestaan as liggaam, siel en gees. Dit is korrek wat jy aanhaal dat die gees na die Here terugkeer. Ook Jesus het in Sy sterwensoomblikke Sy gees aan die Vader oorgegee.
Tweedens: Ons mag aanvaar dat die siel saam met die gees na die Here toe gaan. Ons lees in 1Kon.17:22, in antwoord op Elia se gebed, dat “… die siel van die kind het in hom teruggekeer, sodat hy weer lewendig geword het.” Daarom hoef ons nie ‘n probleem te hê met die feit dat ons siel by die Here IS, NADAT ons gesterwe het nie. In die gevalle wat jy noem (Open. 6:9 en 20:4) is dit mense wat doodgemaak is omdat hulle aan die getuienis van Jesus Christus vasgehou het.

Danie Loots said...

Ek dink terug aan my verstaan jare gelede van hierdie saak en kan nie heeltemal onthou wat ek toe verstaan het nie, maar ek het kan wel onthou dat dit baie verander het.

Ek wil my verbeel dat ek ook half aan die Siel en Gees as dieselfde gedink het, maar dat ek later leer onderskei het tussen die Siel en Gees, dat hierdie twee aspekte van my radikaal verskillende dele is.

Rinnie said...

Hallo Yf, ja hierdie debat is al lank aan die gang. In my vakgebied (en ek is seker joune ook) waar daar met mense gewerk word, is dit nogal belangrik hoe die mens gesien word. Sekulêre sielkundiges soos Skinner en Freud sien die mens as niks meer as ‘n dier nie met die gevolg dat hulle behavioristiese hulpverlenings-metodes ooreenstem met hierdie beskouing van hulle. Ek is nog besig met my antwoord... ;)))

Yf said...

Dag Rinnie. Dis nes jy daar sê m.b.t. die gedragswetenskaplikes en hulld gedragsmodifikasie terapie. Total Behaviour Change. Daar het al baie terapie en beradingsmodelle gekom en gegaan. Maar met weinige uitsondering is hulel almal reaktief van aard - die s.g. mediese model. Maar 'n mensbeskouing waar gedrag sentraal staan, is m.i. baie verskraal. Ons is besliks nie diere wie se gedrag deur instink, drange, drifte ens. gedryf word nie. Waar behavioriste glo dat oorerwing en omgewing die enigste persoonlikheidsontwikkeling faktore is, glo ek dat die eie wil en geloofsoortuiginge 'n groter rol speel. Ons is beslis nie soos diere uitgelewer aan ons omstandighede nie.

Dis nou bietjie weg van die onderwerp van die siel af, maar net om te beklemtoon dat daar nie 'n graadverskil tussen ons en diere is nie. Die verskille is beslis groter as die morfologiese en intellektuele ooreenkomste.

Terug by die siel, as mens sê "ek gaan hemel toe" wat van jou gaan hemel toe? Jy gaan 'n verheerlikte liggaam hê (dankie daarvoor Here) Dis 'n uitgemaakte saak. So, dit lyk my mens sal liggaam, siel en gees by die Here wees.

Iets wat my opgeval het, as ons van ons rolmodelle in die Bybel praat, lyk dit my is dit gewoonlik verwysend na hulle geloof, etiese lewenswandel en vrugte van die Gees - almal deel van ons geestelike dimensie. Ons verwys nie soseer na hulle siel(kundige) dimensie (denke, wil, gevoel) nie. Miskien moet mens jouself afvra waarvoor jy eendag onthou sal wil word, vir jou geestes of sielsdimens?

Die Here het aan Adam sy gees gegee, maar daarna was hy klaar met Sy skeppingswerk. 'n Lekker apologietese vraag: Waar kom ons gees dan vandaan?

Vrede daar.

Liza said...

Daardie Bone of contention lees 'Book of contention' (Genesis) stel dit goed:
Genesis 2:7
En die Here God het die mens geformeer uit die stof van die aarde en in sy neus die asem van die lewe geblaas. So het dan die mens ‘n lewende siel geword.
Siel gee lewe aan liggaam – sonder siel is liggaam dood. Die siel is sterflik.
Leviticus 17:11, 13-14... Want die siel van die vlees is in die bloed en in vers 13-14 word te kenne gegee dat alle geskape ‘vlees’ ‘n siel het. Maw diere ook. Dis die lewegewende faktor van alle lewende wesens.
God se gees (John 4:24 ) onderskei die mens van alle lewende wesens...
Genesis 5:1-3: ...het Hy hom gemaak na die gelykenis van God...Adam het God se Gees (bykomend tot sy siel/liggaam) gehad sodat Hy met God kon kommunikeer maar het daaraan gesterf toe hy in ongehoorsaamheid van die Boom ge-eet het. God kan nie met liggaam en siel sonder Gees kommunikeer nie... en dis die tragedie, maar met ‘n blye einde (in ‘n neutedop gestel) - die verhouding is met die uitstorting van die Heilige Gees na Christus se Kruisdood en Hemelvaart herstel.
Soos ek verstaan keer die Gees na God terug by jou afsterwe en word die siel/liggaam eers met die wederkoms in ‘n verheerlikde liggaam opgewek.

Met betrekking tot die martelare wat Johannes in Openbaring gesien het, lyk dit my is daar verskeie meningsverskille en verklarings: There is no reason that the "souls" John saw in heaven were not already in "hidden" heavenly bodies (this would be one solution to the perennial debate surrounding how John could see disembodied souls) waiting to be revealed at the second coming.
bron

Yf said...

Hallo Liza.
In my opinie 'n goeie uiteensetting. Soos jy sê daar is verskillende interpretasies maar ek is bietjie skrikkerig om daardie een aan die einde van jou plasing te aanvaar. Ek kon ongelukkig nie die bron "tap" nie. Johannes het dit to sekerlik in sy geestesoog gesien? Daarom geen rede waarom hy nie ook nie-materiële dinge soos siele kon waarneem nie.
Vrede daar.

Henrietta said...

Soos jy aan die begin gesê het, mens kan heel verskillend na 'n mens kyk, sal beraders en teoloë ook vir jou vertel.

Is die mens ‘n twee- of drieledige wese? Die tweeledige is die mees aanvaarbare volgens die Enkelgereformeerde teoloë ;)))

Sowel die dichotomisme, waarvolgens ‘n mens uit twee substansies opgebou is, asook die trichotomisme, waarvolgens die liggaam aan die een kant en die gees aan die ander kant deur die siel in die middel verbind moet word, is deur die sistematiese teoloog Johan Heyns afgewys in sy boek “Dogmatiek” (1978). Hy het so mooi gesê dat die mens ‘n eenheidwese , ‘n beelddraende wese is wat geskep is na die beeld en gelykenis van God en ‘n toekomswese , ‘n trekkende pelgrim is wat nooit op die huidige wêreld ingestel kan wees nie.

Paulus se woorde “gees, siel en liggaam” in 1 Tessalonisense 5:23 skep die indruk dat die mens ‘n drie-ledige wese is, maar die Bybel sien die mens as ‘n eenheid wat nie in verskillende dele verdeel kan word nie. Al sal die mens na die dood terugkeer tot stof, sal die mens se gees uiteindelik met die opgestane liggaam herenig word.