Daar word op die oomblik in die kerk meer gepraat oor self-ontplooiing as oor self-opoffering.-Anon.......As ‘n kerk haar woorde begin devalueer, dan word die kerk ‘n ramp vir die volk. - K Schilder

10/28/2008

Wat is 'n "fundamentalis" ?

Michael maak in een van sy laaste plasings 'n opmerking oor " 'n fundamentalis" . Wat is 'n fundamentalis?

Mart se bydra is sommer nou ons vertrek punt:

Iemand is “fundamentalisties” wat:

• ‘n Wedergebore kind van God is
• Met die Heilige Gees gedoop is
• Glo satan en die persoon van satan bestaan werklik
• Glo in die inspirasie/ onfeilbaarheid van die Bybel
• Glo in die toepassing van die Bybel vir persoonlike gedrag 
• Glo in die aktiewe verdediging van die Bybel 
• Glo in kerklike verwyderings en afstigting van liberale liggame
• Glo in die bloed-offer van Jesus Christus en Sy versoening aan die kruis vir die verlossing van die gelowiges
• Glo in die letterlike wederkoms van Jesus Christus
• Glo dat hulle gelei word deur die ware Interpreteerder - die Heilige Gees wat ook gesag gegee het aan die Bybel
• Geen kompromie met die wêreldse sisteme maak nie

Fundamentaliste word deur sekere ongelowiges beskou as:

• Konserwatief radikaal 
• Mense wat fanaties vasklou aan gereformeerde dogmatiek
• Mense wat in tale kan praat
• Mense wat ‘n Sondagskool mentaliteit het
• Mense met papegaai-retoriek
• Mense met protestantse fundamentalisme en hul wortels diep in die peïtisme en die gereformeerde ortodoksie van die 17de eeu
• Mense met ‘n apologetiek gebaseer op misverstande en ‘n onvermoë om die mees basiese metodologiese veronderstellings van historiese benaderings tot die Bybel te verstaan
• Mense met ‘n naiwe realisme
• Mense wat vroom is

11 comments:

Mart said...

Henrietta, jy vra ‘n lekker vraag. Ek het bietjie nagedink oor jou vraag. In my omswerwinge het ‘n paar woorde en frases by my vasgesteek.

Iemand is “fundamentalisties” wat:

• ‘n Wedergebore kind van God is
• Met die Heilige Gees gedoop is
• Glo satan en die persoon van satan bestaan werklik
• Glo in die inspirasie/ onfeilbaarheid van die Bybel
• Glo in die toepassing van die Bybel vir persoonlike gedrag
• Glo in die aktiewe verdediging van die Bybel
• Glo in kerklike verwyderings en afstigting van liberale liggame
• Glo in die bloed-offer van Jesus Christus en Sy versoening aan die kruis vir die verlossing van die gelowiges
• Glo in die letterlike wederkoms van Jesus Christus
• Glo dat hulle gelei word deur die ware Interpreteerder - die Heilige Gees wat ook gesag gegee het aan die Bybel
• Geen kompromie met die wêreldse sisteme maak nie

Fundamentaliste word deur sekere ongelowiges beskou as:

• Konserwatief radikaal
• Mense wat fanaties vasklou aan gereformeerde dogmatiek
• Mense wat in tale kan praat
• Mense wat ‘n Sondagskool mentaliteit het
• Mense met papegaai-retoriek
• Mense met protestantse fundamentalisme en hul wortels diep in die peïtisme en die gereformeerde ortodoksie van die 17de eeu
• Mense met ‘n apologetiek gebaseer op misverstande en ‘n onvermoë om die mees basiese metodologiese veronderstellings van historiese benaderings tot die Bybel te verstaan
• Mense met ‘n naiwe realisme
• Mense wat vroom is

Mart said...

Michael, jy praat met Kato op die "Wat Spong glo"-draad en sê: "Ek moet net sê dat ek nie dink dat jy (Kato) my as 'n fundamentalis sien nie..."

Wat is in die volkmond so sleg daaraan om 'n "fundamentalis" te wees en vas te glo aan sekere goed?
Is dit nie 'n term wat 'n negatiewe konnotasie verwerf het, ook met die aktiewe hulp van ateïste nie?

Henrietta said...

Dankie vir jou bydraes Mart. Oor die negatiewe konnotasies: Ek dink dit kom veral van die benaming wat aan "fundamentalistiese Moslems" en ander ekstreme groepe gegee word, om hulle te onderskei van meer "gematigde" Moslems/groepe.

Eersgenoemde is dié wat sal doodmaak/self sterf vir hul geloof/sienings en ten alle koste dinge soos die Saria-wette in lande ingevoer wil hê.

Dit is jammer dat so 'n "bruikbare" woord gevoelswaardes gekry het wat (ek glo) nie deel van die oorspronklike betekenis van die woord was nie.

Kato die Ketter said...

Ek is bly om te sien julle besef julle is fundmentaliste.

Michael said...

Hallo Mart,

Ek hou baie van jou opsomming. Dit is werklik baie volledig soos ek dit sien. 'n Mens kan amper 'n gesprek oor elke punt hê.

Net oor die regstelling teenoor Kato. Ek wou maar net seker maak dat sy nie dink dat ek dink dit is sy wat my 'n fundamentalis noem. Jy sal sien dat ek dit sommer vanself doen.

Met hierdie opsomming wat jy hier gegee het is dit dan nog meer duidelik dat ek 'n fundamentalis is. Wat ek wel doen is om die lys van wanpersepsies wat jy opgesom het sistematies te oorweeg en te kyk of ek nie wel skuldig is aan enige van hierdie "aanklagte".

In 'n ander gesprek het ek genoem dat die liberale teologie en ander naturaliste is op die oomblik die verarmde denkers. Ek kan dit sien aan die hand van hulle onvermoeë om argumente te formuleer teen die kritiek wat daar op hulle sienings is.

So, Henrietta... Jy lyk vir my heeltemal te veel na 'n fundamentalis... Mooi so!!!

Mag hierdie gesprek ons help om die fundamentalis se identiteit te ontdek.

Groete,
Michael

Michael said...

Ek het nou net gedink. Daar is een ding wat ek moet byvoeg aan die lys van fundamentalistiese karakter trekke.

'n Fundamentalis glo dat woorde betekenis het en verstaan kan word.

Dit is in skreiende kontras met die liberale sienings wat glo dat "elke interpretasie is 'n waninterpretasie" en daarom hoef niemand om te gee oor die gevolg van hulle woorde want dit het nie werklik betekenis nie. Die ekosisteem van gedagtes ten spyt.

Groete,
Michael

Mart said...

Mooi Michael! Ek like jou laaste plasing.

Jy druk nou sommer my sielkunde-knoppies ook hiermee. Ek moet gou waai, maar plaas later iets hieroor.

Henrietta said...

Ek hou daarvan om te kyk na die oorsprong van woorde.(lyk my al in die 15de eeu begin gebruik):

Volgens die Merriam-Webster Online dictionary beteken “fundamental” die volgende:

1. PRIMARY: serving as a basis , an original or generating source;
2. BASIC: relating to essential structure, function or facts;
3. RADICAL: of or dealing with general principles rather than practical application or adhering to fundamentalism;
4. PRINCIPAL: of central importance;
5. DEEP ROOTED : belonging to one's innate or ingrained characteristics.

Bertus said...

Die liberale hoofstroom-media het nogal daarin geslaag om die woord 'fundamentalis' as iets 'negatief' te etiketteer(sp?).

Die Vader alleen weet waarom, as ek so na Mart se omskrywing kyk behoort dit iets te wees waarop mens trots kan wees.

Henry said...

Hallo Almal,
Ek het nie verdwyn nie. Ek's nog steeds hier, maar met minder tyd tot my beskikking.

Inderdaad is ek 'n diepgewortelde fundamentalis en trots daarop. Verbeel ek my of is dit Richard Dawkins wat eerste vorendag gekom het met die verdagmakery van hierdie edele woord. Dit was inderdaad d.m.v. sy verwysing na Moslem fundamentaliste en het sy beslag gekry net na die 9/11 aanvalle op die Wêreldhandelsentrum in New York

Ek kan my ook vereenselwig met woorde wat betekenis het en verstaan kan word en wil sommer byvoeg by die "elke interpretasie wat 'n waninterpretasie" is, dat. elke interpretasie ook 'n interptretasie binne jou eie konteks is.

Groete,

Henry

Liza-Nel said...

Die woord het seker momentum gekry na die 9/11 voorval maar lees hier oor die werklike ontstaan daarvan -ek hoop jy verstaan Hollands...LOL.

In The Myth of Islamic Fundamentalism schrijft Ilyas Ba-Yunus © (Ph.D. State University of New York College at Cortland)-(vertaald uit het Engels):

"De termen fundamentalisme en seculier negativisme vinden hun oorsprong in het Amerika van de tweede helft van de 19e Eeuw. Zelfs tot laat in de jaren 1850, was het beklemtonen van het onkritisch gezag van de Bijbel vooral in Noord Amerika de overheersende trend. Maar weldra zouden parochianen en een aantal kerkleiders in het licht van historische en wetenschappelijke informatie een meer liberale interpretatie van de Bijbel vragen. De controverse werd zo acuut, dat er in 1878 een Bijbelconferentie georganiseerd werd in Niagara Falls, New York. Deze bijeenkomst werd meest uitdrukkelijk bijgewoond door de leiders van de Baptisten, Presbyterianen, en de Disciples of Christ churches. De conferentie stelde negen fundamentele principes op. De ondertekenaars van deze verklaring noemden zichzelf fundamentalisten en omschreven hun tegenstanders als ketters. Deze fundamentele principes hielden onder meer de onfeilbaarheid van de Bijbel in, de Drievuldigheid, de erfzonde, de dood van Jezus ter verlossing van de zonden van de mensen, en zijn nakende terugkeer naar een duizendjarige heerschappij.

Met verloop van tijd, won de fundamentalistische beweging aan kracht. In 1893, zette ze Charles A. Briggs, een van de meest vooraanstaande figuren van de Presbyterianen, aan de kant. De beweging bereikte een hoogtepunt in 1925 met de bekende Sopes Zaak in Dayton, Tennessee, waardoor het onderwijzen van de biologische evolutieleer verboden werd in door de staat gesubsidieerde scholen.

Gedurende de jaren 1930 ging de beweging omwille van de Grote Depressie en de Tweede Wereldoorlog aanzienlijk achteruit. Om in de jaren 1940s opnieuw kracht te winnen met de vorming van de American Council of Christian churches in 1941 en de veel grotere National Council of the Evangelists in 1942. Vanaf de jaren 1950's en 60's, ontdekten deze evangelisten de media. Vooral de zeer grafische beelden op TV-schermen - van blinden die weer konden zien en melaatsen die genezen werden - waren bedoeld om indruk te maken en een grotere aanhang te winnen onder een doelpubliek van ongeschoolde, onderschoolde, eenvoudige mensen van het platteland. Later ontdekten sommige onderzoeksjournalisten dat deze voorstellingen doorgestoken kaart waren."